a

อาหารสายยางผ่านหลอดเลือดดำ มีผลข้างเคียงหรือไม่

การให้อาหารทางหลอดเลือดดำ หรือ TPN (Total Parenteral Nutrition) เป็นวิธีช่วยชีวิตที่สำคัญมากสำหรับผู้ที่ระบบทางเดินอาหารทำงานไม่ได้ แต่เนื่องจากเป็นการส่งสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง จึงมี ผลข้างเคียงและภาวะแทรกซ้อน ที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดครับ

โดยสามารถแบ่งผลข้างเคียงออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้:

1. ภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อ (Infection)

นี่คือความเสี่ยงที่พบบ่อยและอันตรายที่สุดครับ

การติดเชื้อที่สายสวน: เนื่องจากสาย TPN มักจะต่อเข้ากับหลอดเลือดดำใหญ่ใกล้หัวใจ หากเชื้อโรคหลุดรอดเข้าไปอาจทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ได้

อาการที่ต้องระวัง: มีไข้สูง หนาวสั่น หรือมีอาการบวมแดงร้อนบริเวณที่แทงสาย


2. ภาวะแทรกซ้อนทางระบบเผาผลาญ (Metabolic Complications)

เมื่อสารอาหารไม่ได้ผ่านการคัดกรองจากตับและลำไส้ตามธรรมชาติ ร่างกายอาจปรับตัวไม่ทัน:

น้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำเกินไป: เป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุด เพราะสารอาหาร TPN มีน้ำตาลกลูโคสเข้มข้นสูง

ภาวะตับอักเสบ: การให้ TPN ระยะยาวอาจทำให้เกิดไขมันพอกตับหรือถุงน้ำดีอักเสบได้ เนื่องจากระบบทางเดินอาหารไม่ได้ใช้งาน

ความผิดปกติของเกลือแร่: เช่น โพแทสเซียม หรือฟอสเฟต ในเลือดสูงหรือต่ำเกินไป ซึ่งส่งผลต่อการเต้นของหัวใจ

ภาวะ Re-feeding Syndrome: เกิดขึ้นเมื่อเริ่มให้อาหารในผู้ป่วยที่ขาดสารอาหารรุนแรงมานาน ร่างกายจะตอบสนองผิดปกติจนระดับเกลือแร่ในเลือดวิกฤต


3. ภาวะแทรกซ้อนทางเทคนิค (Technical Complications)

เกิดขึ้นขณะหรือหลังการใส่สายเข้าหลอดเลือด:

ลมรั่วในช่องปอด (Pneumothorax): อาจเกิดขึ้นได้ตอนแทงสายเข้าหลอดเลือดดำใหญ่บริเวณหน้าอก

หลอดเลือดดำอุดตัน: การมีสายแช่อยู่ในหลอดเลือดนานๆ อาจทำให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้

📊 ตารางเปรียบเทียบผลข้างเคียงและการป้องกัน

ผลข้างเคียง                        วิธีการป้องกันและดูแล

น้ำตาลในเลือดสูง   ตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว (DTX) ทุก 6-12 ชม. ตามสั่งแพทย์
การติดเชื้อ           ทำความสะอาดสายด้วยเทคนิคปลอดเชื้อ (Sterile technique) อย่างเคร่งครัด
ตับอักเสบ          เจาะเลือดตรวจการทำงานของตับ (LFT) สม่ำเสมอ
ทางเดินอาหารฝ่อ   หากทำได้ แพทย์จะพยายามให้ทานอาหารทางปากเล็กน้อยเพื่อกระตุ้นลำไส้


💡 ข้อแนะนำเพิ่มเติม

การให้อาหารทางหลอดเลือดดำ "ไม่ใช่การให้อยู่เฉยๆ แล้วรอรับ" แต่ต้องมีการติดตามผลเลือดเกือบทุกวันในช่วงแรก เพื่อปรับสูตรสารอาหารให้พอดีกับความต้องการของร่างกายในขณะนั้นครับ

a

a

a